Αποκαλύψεις του Μιχάλη Λεφαντζή για την Αμφίπολη στο Ερμιτάζ

Σε ομιλία του στο Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης το 2016,  ο Μιχάλης Λεφαντζής υποστήριξε ότι οι κάτοικοι της Αμφίπολης γκρέμισαν αιφνιαδιστικά το βόρειο τείχος της πόλης τους για να κατασκευάσουν τον περίβολο στο Τύμβο Καστά όπως και τη βάση του Λέοντα.

Σύμφωνα με τα όσα παρουσίασε, οι πωρόλιθοι που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του περιβόλου είναι ίδιοι με αυτούς των τειχών της Αμφίπολης.

Αφαιρέθηκαν κατά μήκος 183, 270 και 45 μέτρα αντίστοιχα από σημείο που βρίσκεται κοντά στον Βυζαντινό Πύργο πλησίον στο χώρο όπου διοργανώνονται σήμερα οι εκδηλώσεις του Φεστιβάλ της Αμφίπολης.

Βάσει κλίμακας πρόκειται για την ίδια ποσότητα πώρινων πωρόλιθων που αφαιρέθηκαν με αυτούς που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή του περιβόλου.

Η σημαντική διαπίστωση όμως που προκύπτει, έχει να κάνει με τη χρονολόγηση των τειχών και κατ επέκταση με την χρονολόγηση της κατασκευής του περιβόλου που βάση νομισμάτων που βρέθηκαν αυτή είναι στο τελευταίο τέταρτο του 4ου π.Χ. αιώνα.

Η δεύτερη αποκάλυψη: Ο αρχιτέκτονας της Αμφίπολης κατάφερε επίσης να εντοπίσει και να ταυτοποιήσει μια σειρά από μαρμάρινα μέλη που συνδέονται με άλλα δώδεκα της ζωφόρου του Λέοντα, με σημαντικότερο αυτό του αφηρωισμένου νεκρού.

Το γλυπτό δείχνει έναν υψηλόβαθμο αξιωματικό με επιβλητική στολή να κρατάει ανάποδα ένα σπαθί και πίσω του να ακολουθούν οι στρατιώτες.

Η τυπολογία των γλυπτών είναι παρόμοια ενώ οι γόμφοι είναι στο ίδιο σημείο ώστε το ένα μαρμάρινο μέλος να κουμπώνει με τα προηγούμενο αλλά και το επόμενο.

Τα μαρμάρινα ανάγλυφα έχουν ίδια χαρακτηριστικά ύψους και πλάτους και σε συνδυασμό περιγράφουν ολόκληρη την ιστορία του νεκρού.

Βασικό όμως στοιχείο προς μελέτη και διερεύνηση είναι η τυπολογία του σπαθιού στο γλυπτό που προσομοιάζει με αυτό που απεικονίζουν τον Μέγα Αλέξανδρο άλλα γλυπτά.

Ο Μιχάλης Λεφαντζής ξεκίνησε την ομιλία του στο Ερμιτάζ παρουσιάζοντας τον έργο του στην Ακρόπολη και μέσα από μια διαδρομή οκτώ χρόνων εξήγησε την πορεία του έως την Αμφίπολη.

Έκανε εκτενή αναφορά στον πρωτεργάτη των ανασκαφών Δημήτρη Λαζαρίδη και στην αρχαιολόγο Κατερίνα Περιστέρη.

Πηγή: Γιώργος Ροδάκογλου στο ThousandNews

Ο Μέγας Αλέξανδρος και η διάδοση της Ελληνικής γλώσσας

Οι κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου και η πολιτική και πολιτισμική ενοποίηση του χώρου της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, της Μικράς Ασίας και της Μέσης Ανατολής, αποτελούν ιστορικά φαινόμενα που εξηγούνται από τα συμφραζόμενα της εποχής, ταυτόχρονα ωστόσο συνδέονται, κατά τρόπο μοναδικό, με την προσωπικότητα του Μακεδόνα βασιλέα: η δημιουργία του ελληνιστικού κόσμου, ο οποίος αργότερα αποτέλεσε το υπόβαθρο για την ρωμαϊκή παρουσία στην περιοχή αλλά και για την εξάπλωση του χριστιανισμού, εκτός από αποτέλεσμα των οικονομικοκοινωνικών εξελίξεων στον ελλαδικό χώρο, αποτέλεσε και συνειδητή επιλογή του Αλεξάνδρου. Η δημιουργία πολυάριθμων πόλεων με μεικτό -ελληνικό και ντόπιο- πληθυσμό στις κατακτημένες περιοχές, οι επιγαμίες των Μακεδόνων «εταίρων» με Ασιάτισσες πριγκίπισσες, η διατήρηση θεσμών και πρακτικών (σε περιοχές που επί αιώνες ανήκαν σε υπερεθνικές πολυπολιτισμικές αυτοκρατορίες), τα σχέδια για μετακινήσεις πληθυσμών όχι μόνο από την Ελλάδα προς την Ασία αλλά και αντιστρόφως - όλα αυτά δείχνουν πως ο Αλέξανδρος είχε οραματιστεί τη δημιουργία μια νέας αυτοκρατορίας, και όχι την προσάρτηση εδαφών στο βασίλειο της Μακεδονίας.

Κατά τον ίδιο τρόπο που τα προηγούμενα χρόνια η στρατιωτική υπεροχή των Αθηναίων συνδυάζεται με την πολιτιστική τους υπεροχή και έχει σαν αποτέλεσμα την επικράτηση της Αττικής διαλέκτου έναντι της Ιωνικής, έτσι και η νικηφόρα εκστρατεία του Αλεξάνδρου κατά των Περσών  στο δεύτερο μισό του 4ου αιώνα δημιουργεί το πολιτικό πλαίσιο και τις κατάλληλες συνθήκες εξάπλωσης της ελληνικής γλώσσας και, συνακόλουθα, του ελληνικού πολιτισμού. Η γλώσσα της εποχής, γνωστή ως Κοινή, αναπτύσσεται σταδιακά ως μία γλώσσα ενιαία, για την χρήση των πολλών κατοίκων της ελληνικής οικουμένης, στη θέση των διαφόρων αρχαιοελληνικών διαλέκτων.

Στο αλεξανδρινό κράτος η έννοια του «πολίτη» των κλασικών χρόνων αντικαθίσταται από αυτήν του «κοσμοπολίτη» και ελληνικές πόλεις ιδρύονται παντού. Έλληνας είναι αυτός που «μετέχει της παιδεύσεως της ημετέρας». Συνεπώς, ο όρος «Έλλην» δεν συνδέεται αναγκαστικά και μόνο με τη φυλετική καταγωγή, αλλά ουσιαστικά με την ελληνική παιδεία και τον τρόπο ζωής, εκφραζόμενο πάντως στην ελληνική γλώσσα. 

Η γλώσσα αυτή αποτελεί μια περισσότερο απλοποιημένη εκδοχή της Αττικής γλώσσας, γεγονός που υπαγορεύεται από τις νέες ανάγκες χρήσης της από μεγάλες και ανομοιογενείς ομάδες πληθυσμού στο αχανές βασίλειο του Αλεξάνδρου. Η Ελληνιστική Κοινή γίνεται διεθνής γλώσσα και χρησιμοποιείται από τους Έλληνες και τους εξελληνισμένους ξένους της Μικράς Ασίας, της Αιγύπτου, της Συρίας, της Περσίας. δεν είναι μόνο η επίσημη γλώσσα της διοίκησης, αλλά και η γλώσσα της διανόησης, της λογοτεχνίας, κι ακόμη η γλώσσα των εμπορικών συναλλαγών, ο κοινός κώδικας των ποικίλλων κατοίκων του ελληνιστικού κόσμου, η lingua franca της εποχής.

Πηγή: elia.org.gr

Τι ήταν η στλεγγίδα και σε τι χρησίμευε στην Αμφίπολη και στην υπόλοιπη Αρχαία Ελλάδα;

Η στλεγγίδα ήταν ένα αντικείμενο που συνήθιζαν να χρησιμοποιούν οι αθλητές κατά τους ελληνικούς και ρωμαϊκούς χρόνους. Βοηθούσε στην απομάκρυνση του ιδρώτα, της σκόνης και του ελαίου από το σώμα του αθλητή κυρίως μετά τα αγωνίσματα. Στην αρχαία Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε τόσο από τους άνδρες όσο και από τις γυναίκες, καθώς ήταν καθαρά θέμα υγιεινής. Για την κατασκευή τους χρησιμοποιούσαν τον σίδηρο και κυρίως τον χαλκό, ενώ συχνά ήταν χαραγμένο στη λαβή το όνομα του ιδιοκτήτη ή του κατασκευαστή. Η καλύτερη απεικόνιση για την χρήση της στλεγγίδας αποτυπώνεται στον ανδριάντα του Αποξυομένου του Λυσίππου που φυλάσσεται στο μουσείο του Βατικανού. Εικονίζεται ένας αγένειος αθλητής που καθαρίζεται μετά την άθληση ξύνοντας το δέρμα του με την στλεγγίδα.

Ο Περίβολος του Τύμβου Καστά και οι ομοιότητες με την Ελληνιστική Οικία της Αμφίπολης

Στο νότιο τομέα της Αμφίπολης εντοπίστηκε μια οικία του 2ου αι. π.Χ. Οι τοίχοι του δεύτερου δωματίου, φέρουν λευκά κονιάματα που μιμούνται ψευδοϊσόδομη τοιχοποιία. Δηλώνουν τέσσερις δόμοι, που χωρίζονται μεταξύ τους με τρεις εγχάρακτες γραμμές, οι ακραίες ερυθρού χρώματος και η μεσαία μαύρου.

Παρόλο που η οικία είναι χτισμένη περίπου δύο αιώνες αργότερα από τον Τύμβο Καστά, η επιρροή του από αυτόν είναι ξεκάθαρη. Η τοιχοποιία του παραπέμπει σ' αυτή του μαρμάρινου περιβόλου του Τύμβου Καστά.

Μέγας Αλέξανδρος: H άμαξα που μετέφερε τη σορό του ήταν από τα σπουδαιότερα θεάματα στην ιστορία του κόσμου

Άμαξα του Μεγάλου Αλεξάνδρου: Ο Μέγας Αλέξανδρος πέθανε το 323 π.Χ. σε ηλικία 33 ετών. Η σορός του δεν έχει βρεθεί. Υπεύθυνος για την πομπή που το μετέφερε από τη Βαβυλώνα ήταν ο Αρριδαίος, ο οποίος χρειάστηκε δύο χρόνια για την προετοιμασία της.

Άμαξα του Μεγάλου Αλεξάνδρου: Τι αναφέρει γι’ αυτή, ο Διόδωρος ο Σικελιώτης

«Η αρμάμαξα ήταν τόσο εντυπωσιακή και μεγαλοπρεπή στη θέα, που τα λόγια δεν μπορούν να την περιγράψουν. Η φήμη της διαδόθηκε τόσο, που προσέλκυσε πολλούς θεατές. Από κάθε πόλη που περνούσε όλοι έβγαιναν να την προϋπαντήσουν και μετά να την ξεπροβοδίσουν, χωρίς να μπορούν να χορτάσουν το θέαμα. Στη μεγαλοπρέπειά της συνέτεινε και η συνοδεία από ένα πλήθος οδοποιών και τεχνητών, καθώς και ένα σώμα στρατιωτικών».

Η άμαξα του Μεγάλου Αλεξάνδρου ζύγιζε πάνω από 100 τόνους. Η διακόσμηση έγινε,  με χρυσό και πολύτιμους λίθους. Η στέγη ήταν ιωνικού ρυθμού. Στηριζόταν, με χρυσούς κίονες. Επίσης, στις τέσσερις γωνίες της οροφής υπήρχαν τέσσερα αγάλματα της Νίκης Τροπαιοφόρου.

Η σαρκοφάγος του Μεγάλου Αλεξάνδρου αποτελούταν από χρυσάφι και διέγραφε το σώμα του νεκρού.

Για την κατασκευή της χρειάστηκαν 250 λίτρα χρυσού. Το φέρετρο σφραγίστηκε με χρυσό κάλυμμα και στολίστηκε με χρυσοποίκιλτη πορφυρή σημαία. Δίπλα στο φέρετρο τοποθετήθηκαν τα όπλα του. Οι τροχοί της άμαξας είχαν στον άξονά τους λεοντοκεφαλές που κρατούσαν στα δόντια τους δόρυ και αποσκοπούσαν στην απομάκρυνση όσων επιχειρούσαν να πλησιάσουν την άμαξα.  Συνολικά την άμαξα έσερναν 64 ημίονοι.

Από εκεί και πέρα, για την πομπή υπάρχουν αναφορές που λένε πως πήγε προς τη Βεργίνα. Άλλες πηγές αναφέρουν πως ο Μέγας Αλέξανδρος επιθυμούσε να ταφεί στην όαση της Σίβας και πιο συγκεκριμένα στο ναό του Άμμωνος Διός. Το βέβαιο είναι πως στη Δαμασκό, ο Πτολεμαίος, πήρε τη νεκρική άμαξα και τη μετέφερε στην Αίγυπτο.

Πηγή: enimerotiko.gr by Δημήτρης Φ

Ξενάγηση στα Μυστικά της Αμφίπολης

Την Κυριακή 1 Μαρτίου 2019 στις 11:00 π.μ, ημέρα με δωρεάν είσοδο στα Μουσεία, σας περιμένω για μια μοναδική ξενάγηση στο Μουσείο και τους Αρχαιολογικούς χώρους της Αμφίπολης. Θα ξεναγηθούμε στα εκθέματα του Μουσείου όπου θα θαυμάσουμε το κεφάλι της δεξιάς Σφίγγας από τον Τύμβο Καστά. Θα δούμε την ιστορία της περιοχής από την προϊστορική μέχρι και την παλαιοβυζαντινή εποχή.
Η βόλτα μας θα συνεχιστεί στους εξωτερικούς αρχαιολογικούς χώρους. Θα περπατήσουμε στην υπέροχη φύση και να θαυμάσουμε από κοντά τις Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές και τη Ροτόντα στην Αρχαία Ακρόπολη της Αμφίπολης με θέα τις εκβολές του ποταμού Στρυμόνα, μετά ο περίπατος μας θα συνεχιστεί στην μοναδική ελληνιστική Οικία με τις υπέροχες τοιχογραφίες.
Στην συνέχεια θα επισκεφθούμε το τέλεια διατηρημένο Βόρειο Τείχος, που τόσο σημαντικό ήταν για την άμυνα της πόλης και που μπροστά σ'αυτο εξελίχθηκαν σημαντικά γεγονότα της αρχαίας ιστορίας. Η ξενάγηση μας θα τελειώσει με την επίσκεψη στην μοναδική Αρχαία Ξύλινη Γέφυρα που ένωνε τις δυο όχθες του Στρυμόνα με τα τείχη της πόλης.

Λεπτομέριες

Η ξενάγηση διαρκεί περίπου 2,5 ώρες και περιλαμβάνει
- Ξενάγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αμφίπολης
- Ξενάγηση στις Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές
- Ξενάγηση στην Ελληνιστική Οικία
- Ξενάγηση στο Βόρειο Τοίχος
- Ξενάγηση στη Αρχαία Ξύλινη Γέφυρα

Κόστος ξενάγησης 8€/άτομο (τα παιδιά έως 18 ετών συμμετέχουν δωρεάν)

Η είσοδος στο Αρχαιολογικό Μουσείο είναι δωρεάν.

Η μετακίνηση στους εξωτερικούς αρχαιολογικούς χώρους γίνεται
με δικό σας μέσο.

Χώρος συνάντησης έξω από την είσοδο του Αρχαιολογικού Μουσείου Αμφίπολης στις 10:50 πμ

Μπορείτε να κάνετε τη κράτησή σας συμπληρώνοντας την παρακάτω φόρμα

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfIukuWjyuWWT5koyInzkeQyARYSHdfeQD8_H5vKzjojXPV_A/viewform

Αφού συμπληρώσετε τα στοιχεία σας επικοινωνούμε μαζί σας ηλεκτρονικά για την επιβεβαίωση συμμετοχής και
την πληρωμή.

Όροι συμμετοχής - Κρατήσεων
Για την εξασφάλιση της θέσης σας θα πρέπει να καταβληθεί το ποσό με κατάθεση σε λογαριασμό Εθνικής Τράπεζας, Τράπεζας Πειραιώς, Alpha Bank ή Eurobank με αναφορά στο όνομα που έχει γίνει η
αίτηση συμμετοχής (λεπτομέρειες για την πληρωμή θα σας σταλούν ηλεκτρονικά αφού συμπληρώσετε την φόρμα συμμέτοχης).
Σε περίπτωση ακύρωσης ή μη εμφάνισης, το ποσό δεν επιστρέφεται αλλά δύνεται η δυνατότητα χρήσης του ποσού σε μελλοντική ξενάγηση.
Για περισσότερες πληροφορίες και διευκρινίσεις επικοινωνήστε στο liasiasioy@gmail.com ή στο 6948208816 (Ευαγγελία Σιάσιου)

Ελεύθερη η είσοδος σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους την Κυριακή

Δωρεάν θα είναι οι είσοδος στους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία τα οποία ανήκουν στο Δημόσιο, την Κυριακή 2 Φεβρουαρίου.

Σύμφωνα με τη σχετική υπουργική απόφαση που είναι σε ισχύ, η είσοδος στους αρχαιολογικούς χώρους, τα μνημεία και τα μουσεία είναι ελεύθερη, χωρίς την καταβολή εισιτηρίου, την πρώτη Κυριακή κάθε μήνα από 1 Νοεμβρίου έως 31 Μαρτίου εκάστου έτους.